Nirmaryāda-saṃgrāma-varṇana — The Unbounded Clash and Bhīṣma’s Rallying Presence
असौ मया हतः शत्रुर्निष्ये चापरानपि । ईश्वरोडहमहं भोगी सिद्धो5हं बलवान्सुखी,वह शत्रु मेरे द्वारा मारा गया और उन दूसरे शत्रुओंको भी मैं मार डालूँगा। मैं ईश्वर हूँ, ऐश्वर्यको भोगनेवाला हूँ। मैं सब सिद्धियोंसे युक्त हूँ और बलवान् तथा सुखी हूँ
asau mayā hataḥ śatrur niṣye cāparān api | īśvaro ’ham ahaṃ bhogī siddho ’haṃ balavān sukhī ||
“Napatay ko na ang kaaway na iyon; at ang iba pa’y aking pababagsakin. Ako ang panginoon; ako ang nagtatamasa ng kapangyarihan at kasaganaan. Ako’y ganap sa bawat tagumpay, malakas at masaya.” Sa diwang etikal, tinig ito ng pagkalasing ng ego at ng pag-aangking ‘ako ang gumawa’ sa digmaan—isang panloob na pagkalaglag mula sa dharma, kapag ang tagumpay ay inaangkin bilang ‘akin’ at ang sarili’y pinalalaki hanggang sa pagkapanginoon, na nagtatakip sa kababaang-loob, pagpipigil, at pananagutan.
अजुन उवाच
The verse illustrates the moral danger of ego-driven doership: claiming ‘I killed, I will kill’ and self-deifying as ‘I am the lord’ leads to ethical blindness. In dharmic terms, it warns that pride and the hunger to dominate corrupt judgment, making violence feel justified and self-glorifying rather than restrained by duty and conscience.
Arjuna speaks in a triumphant, boastful tone, asserting personal agency over killing and projecting invincibility—‘I am lord, enjoyer, perfected, strong, happy.’ The line functions as a psychological snapshot of a warrior’s swelling arrogance amid conflict, where success on the battlefield tempts one into overconfidence and moral self-exaltation.