Previous Verse
Next Verse

Shloka 67

उत्पातवर्णनम् (Utpāta-varṇanam) — Catalogue of Portents

इष्टा वाच: प्रसृता वायसानां सम्प्रस्थितानां च गमिष्यतां च । ये पृष्ठतस्ते त्वरयन्ति राजन्‌ ये चाग्रतस्ते प्रतिषेधयन्ति,जिनके प्रस्थित होनेपर अथवा प्रस्थानके लिये उद्यत होनेपर कौवोंकी मीठी आवाज फैलती है, उनकी विजय सूचित होती है। राजन्‌! जो कौवे पीछे बोलते हैं, वे मानो सिद्धिकी सूचना देते हुए शीघ्रतापूर्वक आगे बढ़नेके लिये प्रेरित करते हैं और जो सामने बोलते हैं, वे मानो युद्धमें जानेसे रोकते हैं

iṣṭā vācaḥ prasṛtā vāyasānāṃ samprasthitānāṃ ca gamiṣyatāṃ ca | ye pṛṣṭhatas te tvarayanti rājan ye cāgratas te pratiṣedhayanti ||

Wika ni Vyāsa: “Kapag ang tao’y paalis na, o handa nang lumisan, at kumalat sa paligid ang kaaya-ayang huni ng mga uwak, ito’y itinuturing na tanda ng pagtatagumpay. O Hari, ang mga uwak na sumisigaw mula sa likuran ay wari’y nag-uudyok na magmadaling sumulong, na para bang nagbabalita ng pag-abot sa layon; ngunit ang mga uwak na sumisigaw mula sa unahan ay wari’y pumipigil, na para bang nagbababala laban sa pagpasok sa digmaan.”

इष्टाःpleasant, desired
इष्टाः:
Karta
TypeAdjective
Rootइष्ट (इष् धातु, क्त)
FormFeminine, Nominative, Plural
वाचःvoices, calls
वाचः:
Karta
TypeNoun
Rootवाच्
FormFeminine, Nominative, Plural
प्रसृताःspread forth, extended
प्रसृताः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रसृत (प्र+सृ धातु, क्त)
FormFeminine, Nominative, Plural
वायसानाम्of crows
वायसानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवायस
FormMasculine, Genitive, Plural
सम्प्रस्थितानाम्of those who have set out
सम्प्रस्थितानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसम्प्रस्थित (सम्+प्र+स्था धातु, क्त)
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
गमिष्यताम्of those about to go
गमिष्यताम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootगम् (गमिष्यत्)
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
येthose who
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
पृष्ठतःfrom behind, at the rear
पृष्ठतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठ (पृष्ठतः)
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
त्वरयन्तिhasten (you), urge to hurry
त्वरयन्ति:
TypeVerb
Rootत्वर्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada, Causative (णिच्)
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
येthose who
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
अग्रतःin front, ahead
अग्रतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअग्र (अग्रतः)
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रतिषेधयन्तिprevent, restrain
प्रतिषेधयन्ति:
TypeVerb
Rootप्रतिषिध्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada, Causative (णिच्)

व्यास उवाच

V
Vyāsa
R
rājan (the king addressed)
V
vāyasa (crows)