Shloka 63

उत्पातवर्णनम् (Utpāta-varṇanam) — Catalogue of Portents

Devanagari script

व्याय उवाच वैचित्रवीर्य नृपते यत्‌ ते मनसि वर्तते । अभिधत्स्व यथाकामं छेत्तास्मि तव संशयम्‌,व्यासजी बोले--विचित्रवीर्यकुमार! नरेश्वर! तुम्हारे मनमें जो संदेह है, उसे अपनी इच्छाके अनुसार प्रकट करो। मैं तुम्हारे संशयका निवारण करूँगा

Transliteration

vyāsa uvāca vaicitravīrya nṛpate yat te manasi vartate | abhidhatsva yathākāmaṁ chettāsmi tava saṁśayam ||

Translation

Sinabi ni Vyāsa: “O anak ni Vicitravīrya, O hari—anumang pag-aalinlangan o kaisipang gumagalaw sa iyong puso, sabihin mo ayon sa iyong nais. Puputulin ko ang iyong pag-aalangan at aalisin ang iyong pagdududa.”

Word by Word

• व्यासः: Vyasa
• व्यासः: Karta
• Type: Noun
• Root: व्यास
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• उवाच: said/spoke
• Type: Verb
• Root: वच्
• Form: Perfect, 3, Singular, Parasmaipada

• वैचित्रवीर्य: O son of Vichitravirya (Dhritarashtra)
• वैचित्रवीर्य: Sampradana
• Type: Noun
• Root: वैचित्रवीर्य
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• नृपते: O king
• नृपते: Sampradana
• Type: Noun
• Root: नृपति
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• यत्: whatever/that which
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Singular

• ते: of you/your
• ते: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: Genitive, Singular

• मनसि: in (your) mind
• मनसि: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: मनस्
• Form: Neuter, Locative, Singular

• वर्तते: exists/abides
• Type: Verb
• Root: वृत्
• Form: Present, 3, Singular, Atmanepada

• अभिधत्स्व: state/tell (it)
• Type: Verb
• Root: अभि-धा
• Form: Imperative, 2, Singular, Atmanepada

• यथा: as/according to
• Type: Indeclinable
• Root: यथा

• कामम्: desire/wish
• कामम्: Karma
• Type: Noun
• Root: काम
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• छेत्ता: cutter/remover (one who will cut off)
• छेत्ता: Karta
• Type: Noun
• Root: छेदक (from धातु छिद्)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अस्मि: I am
• Type: Verb
• Root: अस्
• Form: Present, 1, Singular

• तव: of you/your
• तव: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: Genitive, Singular

• संशयम्: doubt
• संशयम्: Karma
• Type: Noun
• Root: संशय
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

व्याय उवाच

Characters & Entities

• Vyāsa
• Vicitravīrya
• Kuru king (Vaicitravīrya’s descendant)