उत्पातवर्णनम् (Utpāta-varṇanam) — Catalogue of Portents
वृक्षा: पतन्ति चैत्याश्व ग्रामेषु नगरेषु च । बालू और कंकड़ खींचकर बरसानेवाले भयानक बवंडर उठकर वृक्षोंको उखाड़ डालते हैं। गाँवों तथा नगरोंमें वृक्ष और चैत्यवृक्ष प्रचण्ड आँधियों तथा बिजलीके आघातोंसे टूटकर गिर रहे हैं
vṛkṣāḥ patanti caityāśva grāmeṣu nagareṣu ca |
Wika ni Vyāsa: “Nalalagas ang mga puno—sa mga nayon at sa mga lungsod. Maging ang mga sagradong puno sa mga dambana ay napupunit at natutumba, sapagkat sumisiklab ang mga nakapanghihilakbot na buhawi na nagbubuga ng buhangin at bato at bumubunot sa mga ito. Ang mararahas na unos, kasama ang hagupit ng kidlat, ay bumabali at nagpapabagsak ng mga puno sa lahat ng dako—masamang tanda na ang kaayusang moral ay nayayanig habang papalapit ang dakilang digmaan.”
व्यास उवाच
The passage frames natural upheaval as a moral and cosmic warning: when adharma intensifies and a catastrophic conflict is imminent, the world itself appears disturbed. It urges attentiveness to ethical decline and its far-reaching consequences.
Vyāsa reports fearful portents: violent winds and lightning are toppling ordinary and sacred trees in villages and cities. These signs foreshadow the impending devastation of the Kurukṣetra war.