Shloka 29

ध्यानयोगः — Dhyāna-Yoga

Discipline of Meditation and Mental Restraint

Devanagari script

अपाने जुद्वति प्राणं प्राणेडपानं तथापरे । प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरायणा:

Transliteration

apāne juhvati prāṇaṁ prāṇe 'pānaṁ tathāpare | prāṇāpānagatī ruddhvā prāṇāyāmaparāyaṇāḥ ||

Translation

Sinabi ni Arjuna: May ilan na inihahandog ang hiningang palabas (apāna) sa hiningang papasok (prāṇa), at may iba namang inihahandog ang hiningang papasok sa hiningang palabas. Sa pagpigil sa daloy ng paglanghap at pagbuga, sila’y lubos na nagiging nakatuon sa disiplina ng prāṇāyāma—paghahangad ng panloob na pagpipigil at pagkamay-ari sa sarili sa pamamagitan ng inayos na lakas-buhay, sa halip na panlabas na pagkilos.

Word by Word

• अपाने: in the apāna (down-breath)
• अपाने: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: अपान
• Form: Masculine, Locative, Singular

• जुह्वति: they offer/sacrifice
• जुह्वति: Karta
• Type: Verb
• Root: हु
• Form: Present, Third, Plural, Parasmaipada

• प्राणम्: the prāṇa (up-breath)
• प्राणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: प्राण
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• प्राणे: in the prāṇa
• प्राणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: प्राण
• Form: Masculine, Locative, Singular

• अपानम्: the apāna
• अपानम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अपान
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• तथा: thus/likewise
• Type: Indeclinable
• Root: तथा

• अपरे: others
• अपरे: Karta
• Type: Noun
• Root: अपर
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• प्राणापानगती: the two movements/courses of prāṇa and apāna
• प्राणापानगती: Karma
• Type: Noun
• Root: प्राणापानगति
• Form: Feminine, Accusative, Dual

• रुद्ध्वा: having restrained/blocked
• Type: Verb
• Root: रुध्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund)

• प्राणायामपरायणाः: devoted to prāṇāyāma (breath-control)
• प्राणायामपरायणाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: प्राणायामपरायण
• Form: Masculine, Nominative, Plural

Speaker

अजुन उवाच

Characters & Entities

• Arjuna
• prāṇa
• apāna
• prāṇāyāma