Shloka 64
सम्बन्ध--इस प्रकार मनसहित इन्द्रियोंको वशर्ें न करनेवाले मनुष्यके पतनका क्रम बतलाकर अब भगवान् :स्थितप्रज्ञ योगी कैसे चलता है” इस चौथे प्रश्कका उत्तर आरम्भ करते हुए पहले दो शलोकोरमें जिसके मन और इन्रियाँ वशरमें होते हैं. ऐसे साधकद्वारा विषयोंगें विचरण किये जानेका प्रकार और उसका फल बतलाते हैं-- रागद्वेषवियुक्तैस्तु विषयानिन्द्रियै श्षरन् । आत्मवश्यैर्विधियात्मा प्रसादमधिगच्छति,परंतु अपने अधीन किये हुए अन्तःकरणवाला साधक अपने वशमें की हुई राग-द्वेषसे रहित इन्द्रियों-द्वारा- विषयोंमें विचरण करता हुआः अन्त:करणकी प्रसन्नताकोः प्राप्त होता है
rāga-dveṣa-viyuktais tu viṣayān indriyaiś caran | ātma-vaśyair vidheyātmā prasādam adhigacchati ||
Sinabi ni Arjuna: Ngunit ang disiplinadong naghahanap—na ang panloob na sarili ay nasa ilalim ng pagpipigil—ay kumikilos sa gitna ng mga bagay ng pandama gamit ang mga pandamang pinalaya sa pagkakapit at pag-ayaw at napasailalim sa pagkamay-ari; sa gayong wastong pakikisalamuha, nakakamit niya ang kapanatagan at linaw ng loob.
अजुन उवाच
Educational Q&A
Ethical freedom comes not from fleeing experience but from engaging with it through self-mastered senses—free of attachment (rāga) and aversion (dveṣa). Such regulated living yields prasāda: inner serenity and clarity, the basis for steady wisdom.
In the dialogue on the battlefield, Arjuna asks about the conduct of the steady-minded person. This verse begins the answer by describing how a disciplined practitioner moves among sense-objects without being driven by likes and dislikes, thereby gaining inner calm.