Shloka 7
Sainyavinyāsa–Lakṣaṇa (Disposition of Armies and Battlefield Omens) | सैन्यविन्यास–लक्षणम्
पाण्डवसेनाके पीछेकी ओरसे हवा चल रही थी और आपके पुत्रोंकी ओर देखकर हिंसक जन्तु बोल रहे थे। आपके पुत्रकी सेनामें जो हाथी थे, वे पाण्डवपक्षके गजराजोंके मदोंकी तीव्र गन्ध नहीं सहन कर पाते थे ।।
sañjaya uvāca | pāṇḍavasenāke pīchekī orase havā cala rahī thī aura āpake putroṅkī ora dekhakara hiṃsaka jantu bola rahe the | āpake putrakī senāmeṃ jo hāthī the, ve pāṇḍavapakṣake gajarājoṅke madoṅkī tīvra gandha nahīṃ saha pāte the || duryodhano hastinaṃ padmavarṇaṃ suvarṇakakṣaṃ jālavantaṃ prabhinnam | samāsthito madhyagataḥ kurūṇāṃ saṃstūyamāno vandibhir māgadhaiś ca ||
Wika ni Sañjaya: Isang paborableng hangin ang humihip mula sa likuran ng hukbong Pāṇḍava, at ang masamang hudyat na sigaw ng mababangis na nilalang ay narinig habang nakaharap sila sa mga anak mo. Ang mga elepante sa hukbo ng anak mo’y hindi nakatiis sa matalim at nakalalasing na amoy ng musth mula sa mga elepanteng panginoon sa panig ng Pāṇḍava. Samantala, si Duryodhana, nakasakay sa elepanteng nagmumusth na maningning na gaya ng lotus, may gintong howdah at gintong lambat sa likod, ay nakatindig sa gitna ng hukbong Kuru habang ang mga bard at mga tagapuri mula sa Magadha ay umaawit ng kanyang papuri—larawan ng maharlikang pagmamataas na sinasalungat ng mga pangitain na nagpapahiwatig ng pagtabingi ng kapalaran sa panig ng Pāṇḍava.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts outward royal splendor and public praise with subtle signs of impending defeat: favorable wind and confident war-elephants on the Pandava side, and ominous cries plus unease among Kaurava elephants. Ethically, it hints that adharma may be celebrated in the moment, yet nature and circumstance foreshadow its collapse.
Sanjaya reports battlefield portents and a vivid tableau: the Pandavas receive a favorable wind and their elephants’ musth overpowers the Kaurava elephants, while Duryodhana stands at the center of his army atop a richly caparisoned elephant as bards and Magadha heralds sing his praises.