Bhīṣma-parva Adhyāya 16 — Saṃjaya’s Boon, Bhīṣma’s Protection, and the Dawn Arraying of Armies
शकुनि: सौबल: शल्य: सैन्धवो5थ जयद्रथ: । विन्दानुविन्दौ कैकेया: काम्बोजस्य सुदक्षिण:
sañjaya uvāca |
śakuniḥ saubalaḥ śalyaḥ saindhavo 'tha jayadrathaḥ |
vindānuvindau kaikeyāḥ kāmbojasya sudakṣiṇaḥ ||
Wika ni Sañjaya: Si Shakuni, anak ni Subala; si Shalya; at si Jayadratha, hari ng Sindhu; sina Vinda at Anuvinda, mga prinsipe ng Kekaya; at si Sudakṣiṇa ng Kamboja—ang mga bantog na bayani ng kṣatriya na ito ay binanggit sa hanay ng mga pangunahing pinuno sa panig ng Kaurava. Sa pananaw na etikal ni Sañjaya, ipinakikita ng talaang ito kung paanong ang napakalaking kapangyarihan at marangal na angkan ay natipon para sa digmaang pinagtatalunan ang katuwiran, at lalo nitong pinatitingkad ang trahedya kapag ang dharma ay nasusubok ng ambisyon at pagkakampi-kampi.
संजय उवाच
The verse functions as an ethical warning through narrative: even eminent, well-born, and powerful rulers can be drawn into adharma when loyalty and ambition override justice. The grandeur of names and titles contrasts with the moral peril of the war they support.
Sanjaya is enumerating prominent Kaurava-aligned kings and warriors—Shakuni, Shalya, Jayadratha, Vindā-Anuvindā, and Sudakshina—within a broader catalogue of commanders and forces assembled for the Kurukshetra battle.