Shloka 21
Bhīṣma-nipāta-saṃvāda — Sañjaya’s Report of Bhīṣma’s Fall (भीष्मनिपातसंवादः)
यः स्पर्धते रणे नित्यं जामदग्न्यं महाबलम् | अजितं जामदग्न्येन शक्रतुल्यपराक्रमम्,जो रणभूमिमें महाबली जमदग्निनन्दन परशुरामसे भी टक्कर लेनेकी सदा इच्छा रखते थे, जिनका पराक्रम इन्द्रके समान था और परशुरामजी भी जिन्हें पराजित न कर सके थे; संजय! महारथियोंके कुलमें प्रकट हुए वे महावीर भीष्म समरभूमिमें किस प्रकार मारे गये, यह मुझे बताओ; क्योंकि मुझे शान्ति नहीं मिल रही है
yaḥ spardhate raṇe nityaṁ jāmadagnyaṁ mahābalam | ajitaṁ jāmadagnyena śakra-tulya-parākramam, sa yo raṇabhūmau mahā-vīro bhīṣmaḥ kathaṁ hataḥ, etad me sañjaya brūhi; na hi me śāntiḥ prāpnoti |
Sinabi ni Dhṛtarāṣṭra: “Sañjaya, isalaysay mo sa akin kung paano napatay sa larangan ng digmaan ang dakilang bayani na si Bhīṣma—na isinilang sa angkan ng mga makapangyarihang mandirigmang karwahe. Siya na laging nagnanais makipagsagupaan, maging kay Jāmadagnya (Paraśurāma) na napakalakas; ang tapang ay tulad ni Indra; at na kahit si Paraśurāma ay hindi siya nagapi. Ipaliwanag mo ito sa akin, sapagkat ang aking isip ay walang kapayapaan.”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
Even the mightiest warrior can fall when circumstances, strategy, and dharma-driven vows converge; Dhṛtarāṣṭra’s unrest also shows how attachment and grief cloud judgment and peace.
Dhṛtarāṣṭra, hearing of Bhīṣma’s fall, asks Sañjaya to explain how Bhīṣma—so formidable that even Paraśurāma could not defeat him—was brought down in the war, because the news leaves him mentally unsettled.