Shloka 53
नूनं सप्ताश्वयुक्तेन रथेनोत्तमतेजसा । विमोक्ष्येडहं तदा प्राणान् सुहृदः सुप्रियानिव
nūnaṃ saptāśvayuktena rathenottamatejasā | vimokṣye'haṃ tadā prāṇān suhṛdaḥ supriyān iva ||
Sinabi ni Sañjaya: “Tunay, sa sandaling iyon ko pakakawalan ang aking hininga ng buhay—na para bang nakikipaghiwalay sa mga kaibigang pinakamamahal—kapag ang Araw, sakay ng kanyang lubhang maningning na karwaheng hinihila ng pitong kabayo, ay tumahak sa landas ng Hilaga. Ito’y kusang pagtanggap sa takdang oras: hindi kamatayang sinunggaban sa kawalang-pag-asa, kundi pagpanaw na tinatanggap ayon sa kaayusan ng sansinukob, sa payapang dangal ng taong marunong bumitaw sa pinakamamahal.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames death as a conscious ‘release’ of prāṇa aligned with cosmic time: one should meet inevitable departure with composure and detachment, letting go of life as gently as one parts from beloved friends, rather than clinging in fear.
Sañjaya speaks of a destined moment marked by the Sun’s radiant seven-horsed chariot turning to the northern course; at that auspicious time he foresees relinquishing his life-breaths, emphasizing a deliberate, orderly departure rather than a chaotic end.