Shloka 38
भीष्मस्य जलप्रार्थना — अर्जुनस्य पर्जन्यास्त्रप्रयोगः — दुर्योधनं प्रति सन्ध्युपदेशः
Bhīṣma’s request for water; Arjuna’s Parjanya-astra; counsel to Duryodhana on reconciliation
Devanagari script
तस्य शक्ति महावेगां भगदत्तो महारथ: । चिक्षेप समरे वीर: स्वर्णदण्डां महामते,महामते! उस समरभूमिमें वीर महारथी भगदत्तने भीमसेनपर स्वर्णमय दण्डसे विभूषित एक महावेगशालिनी शक्ति चलायी
Transliteration
tasya śaktiṁ mahāvegāṁ bhagadatto mahārathaḥ | cikṣepa samare vīraḥ svarṇadaṇḍāṁ mahāmate ||
Translation
Sinabi ni Sañjaya: Pagkaraan, sa gitna ng labanan, inihagis ng bayaning dakilang mandirigmang-karwahe na si Bhagadatta ang isang sibat (śakti) na ubod ng bilis, may tangkay na pinalamutian ng ginto, na tumudla sa kanya.
Word by Word
तस्यof him/that (Bhīmasena)
तस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
शक्तिम्a spear/weapon (śakti)
शक्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootशक्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
महावेगाम्of great speed/impetus
महावेगाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहावेगा
FormFeminine, Accusative, Singular
भगदत्तःBhagadatta
भगदत्तः:
Karta
TypeNoun
Rootभगदत्त
FormMasculine, Nominative, Singular
महारथःgreat chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Singular
चिक्षेपthrew/cast
चिक्षेप:
TypeVerb
Rootक्षिप्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
वीरःthe hero
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वर्णदण्डाम्having a golden staff/shaft
स्वर्णदण्डाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्वर्णदण्डा
FormFeminine, Accusative, Singular
महामतेO great-minded one
महामते:
TypeNoun
Rootमहामति
FormMasculine, Vocative, Singular
महामतेO great-minded one (repeated)
महामते:
TypeNoun
Rootमहामति
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaB
BhagadattaŚ
śakti (spear/javelin)G
golden shaft (svarṇadaṇḍa)B
battlefield (samara)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes