Previous Verse
Next Verse

Shloka 196

भीष्मस्य जलप्रार्थना — अर्जुनस्य पर्जन्यास्त्रप्रयोगः — दुर्योधनं प्रति सन्ध्युपदेशः

Bhīṣma’s request for water; Arjuna’s Parjanya-astra; counsel to Duryodhana on reconciliation

विरथ॑ सैन्धवं चक्रे सर्वलोकस्य पश्यत: । आर्य! वहाँ पाण्डुनन्दन भीमसेनने रणक्षेत्रमें यह अद्भुत कर्म किया कि सब महारथियोंको बाणोंसे घायल करके रोक दिया और सब लोगोंके देखते-देखते सिन्धुराजको रथहीन कर दिया

sañjaya uvāca | virathaṃ saindhavaṃ cakre sarvalokasya paśyataḥ |

Wika ni Sañjaya: Sa harap ng lahat, si Bhīmasena—anak ni Pāṇḍu—ay gumawa ng isang kahanga-hangang gawa sa larangan ng digmaan: pinigil niya ang mga dakilang mandirigmang karwahe sa pamamagitan ng pagpasugat sa kanila ng mga palaso, at sa mismong paningin ng madla, inalisan niya ng karwahe ang hari ng Sindhu (si Jayadratha).

विरथम्chariotless
विरथम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविरथ
FormMasculine, Accusative, Singular
सैन्धवम्the Sindhu king (Jayadratha)
सैन्धवम्:
Karma
TypeNoun
Rootसैन्धव
FormMasculine, Accusative, Singular
चक्रेmade, rendered
चक्रे:
TypeVerb
Rootकृ
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
सर्वलोकस्यof all people / of the whole world
सर्वलोकस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वलोक
FormMasculine, Genitive, Singular
पश्यतःwhile (they were) seeing; of the onlooker(s)
पश्यतः:
Adhikarana
TypeVerb
Rootपश्यत्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular, Śatṛ (present active participle)

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīmasena
P
Pāṇḍunandana (son of Pāṇḍu)
J
Jayadratha (Saindhava, Sindhurāja)
B
battlefield (raṇakṣetra)
C
chariot (ratha)
A
arrows (bāṇa)

Educational Q&A

The verse highlights kṣatriya valor exercised with strategic purpose: disabling a key opponent in full view to shift the battle’s balance. It also stresses accountability—deeds in a dharma-contested war occur under public witness, inviting moral and reputational judgment.

Sañjaya reports that Bhīma wounds and checks leading warriors and then renders Jayadratha (the Sindhu king) chariotless, a dramatic battlefield reversal witnessed by all.