Previous Verse
Next Verse

Shloka 40

भीष्मस्य शरशय्या-प्राप्तिः

Bhīṣma’s Fall to the Arrow-Bed

धृष्टय्युम्नं तथा5<यान्तं भीष्मस्य वधकाड्क्षिणम्‌ । हार्दिक्यो वारयामास रथश्रेष्ठं महारथ:,इसी प्रकार भीष्मके वधकी इच्छासे आते हुए रथियोंमें श्रेष्ठ धृष्टद्युम्नको महारथी कृतवर्माने रोक दिया

sañjaya uvāca |

dhṛṣṭadyumnaṃ tathāyāntaṃ bhīṣmasya vadhakāṅkṣiṇam |

hārdikyo vārayāmāsa rathaśreṣṭhaṃ mahārathaḥ ||

Sinabi ni Sañjaya: Gayundin, nang sumulong si Dhṛṣṭadyumna—pinakamainam sa mga mandirigmang nakasakay sa karwahe—na may hangaring patayin si Bhīṣma, hinarang at pinigil siya ng dakilang mandirigmang si Kṛtavarmā, na kilala bilang Hārdikya. Ipinakikita ng tagpong ito na sa gitna ng bigat na moral ng digmaan, itinuturing ng magkabilang panig na tungkuling mapagpasya ang pagprotekta o pag-aalis sa isang mahalagang nakatatanda; at ang kagitingan ay nahahayag bilang tapat na pagpasok upang ipagtanggol ang sariling adhikain.

धृष्टद्युम्नम्Dhrishtadyumna
धृष्टद्युम्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootधृष्टद्युम्न
FormMasculine, Accusative, Singular
तथाthus/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
आयान्तम्coming/approaching
आयान्तम्:
TypeVerb
Rootआ-या
Formशतृ (present active participle), Masculine, Accusative, Singular
भीष्मस्यof Bhishma
भीष्मस्य:
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Genitive, Singular
वधकाङ्क्षिणम्desiring the slaying (of Bhishma)
वधकाङ्क्षिणम्:
TypeAdjective
Rootवधकाङ्क्षिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
हार्दिक्यःHardikya (Kritavarman)
हार्दिक्यः:
Karta
TypeNoun
Rootहार्दिक्य
FormMasculine, Nominative, Singular
वारयामासchecked/stopped
वारयामास:
TypeVerb
Rootवारय् (causative of √वृ/√वार् 'to hinder')
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
रथश्रेष्ठम्the best of chariot-warriors
रथश्रेष्ठम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथश्रेष्ठ
FormMasculine, Accusative, Singular
महारथःthe great chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛṣṭadyumna
B
Bhīṣma
K
Kṛtavarmā (Hārdikya)
R
ratha (chariot)