अमड्ुल्यध्वजं दृष्टवा न युध्येयं कदाचन । राजेन्द्र! मेरे पहलेसे सोचे हुए इस संकल्पको सुनो, जिसकी ध्वजामें कोई अमंगलसूचक चिह्न हो, ऐसे पुरुषको देखकर मैं कभी उसके साथ युद्ध नहीं कर सकता
amaṅgulyadhvajaṃ dṛṣṭvā na yudhyeyaṃ kadācana | rājendra! me pūrvase soche hue isa saṅkalpako suno, jisakī dhvajāmeṃ koī amaṅgalasūcaka cihna ho, aise puruṣako dekhakara maiṃ kabhī usake sātha yuddha nahīṃ kara sakatā |
Wika ni Bhīṣma: “Kapag nakita ko ang isang taong ang watawat ay may masamang palatandaan, hinding-hindi ko siya lalabanan. O pinakamainam sa mga hari, pakinggan mo ang panatang itinakda ko na noon pa: sa pagkakita ko sa sinumang ang sagisag ng kanyang bandila ay may tandang nagbabadya ng kapahamakan, hindi ko siya maaaring harapin sa digmaan.”
भीष्म उवाच
Bhishma frames warfare within ethical restraint: even in battle, one’s conduct is governed by prior vows and by attention to signs that indicate harm or impropriety. The verse highlights self-limitation and conscientious decision-making rather than unbounded aggression.
Bhishma addresses a king (rājendra) and declares a pre-formed resolve: if he sees a warrior whose banner bears inauspicious marks, he will not engage that person in combat. It presents Bhishma’s personal rule for participation in battle.