Adhyāya 108 — Nimitta-darśana and Drona’s counsel amid Arjuna’s advance (निमित्तदर्शनं द्रोणोपदेशश्च)
पौर्णमास्यामम्बुवेगं यथा वेला महोददथे: । महाराज! तब राजा युधिष्छिर तथा पाण्बुपुत्र माद्रीनन्दन नकुल-सहदेवने समरभूमिमें उन घुड़सवारोंका वेग नष्ट कर दिया। ठीक उसी तरह
sañjaya uvāca | paurṇamāsyām ambu-vegaṃ yathā velā mahodadheḥ | mahārāja! tadā rājā yudhiṣṭhiraḥ tathā pāṇḍu-putraḥ mādrī-nandanaḥ nakula-sahadevau samara-bhūmau teṣāṃ aśvārūḍhānāṃ vegam nāśayām āsa | tathāiva yathā varṣā-ṛtau bahu-jalena paripūrṇaḥ maryādāṃ laṅghitum icchan mahodadhiḥ paurṇamāsyāṃ vardhita-vegaḥ san taṭa-bhūmyā niruddhaḥ bhavati |
Wika ni Sanjaya: “O dakilang hari, kung paanong pinipigil ng dalampasigan ang bugso ng makapangyarihang karagatan kapag sa araw ng kabilugan ng buwan sa tag-ulan ito’y lumolobo sa saganang tubig at waring lalampas sa hangganan—gayon din pinutol at pinawi ni Haring Yudhishthira, kasama sina Nakula at Sahadeva, mga anak nina Pandu at Madri, ang lakas at pagdaluhong ng mga kabalyerong iyon sa larangan ng digmaan.”
संजय उवाच
The verse highlights the ethical ideal of maryādā (right limits): even immense force becomes meaningful only when governed by restraint and order. The Pandavas’ disciplined resistance is likened to the shore that prevents the ocean’s swelling power from becoming destructive.
Sanjaya reports to Dhritarashtra that Yudhishthira, together with Nakula and Sahadeva, blunted and stopped the charge of enemy horsemen on the battlefield, just as the coast halts the ocean’s surging waves on a full-moon day in the rainy season.