Adhyāya 104 — Śikhaṇḍin-puraskāraḥ (Śikhaṇḍin as Vanguard) and Bhīṣma’s Counter-Advance
अभिमन्यु विनिर्भिद्य प्राविशन््त धरातलम् | उसके द्वारा छोड़े हुए यमदण्डके समान भयंकर एवं तीखे बाण अभिमन्युके शरीरको छेदकर धरतीमें समा गये
abhimanyuṁ vinirbhidya prāviśan dharātalam | tasya mukta iva yamadaṇḍa-sadṛśā bhayaṅkarāḥ tīkṣṇāś ca bāṇāḥ abhimanyor śarīraṁ chittvā pṛthivyāṁ samāgatāḥ |
Sinabi ni Sanjaya: Matapos butasin si Abhimanyu, ang mga palaso ay pumasok sa lupa. Ang mga punlang iyon—nakapanghihilakbot at matalim na parang pamalo ni Yama kapag inihagis—ay tumagos sa katawan ni Abhimanyu at lumubog sa lupa, na naglalarawan ng walang-awang tindi ng labanan at ng malungkot na kabayarang pasan ng isang batang mandirigma sa digmaang may bahid ng adharma.
संजय उवाच
The verse highlights the moral gravity of violence in war: even when framed by kṣatriya duty, the spectacle of a young hero being pierced evokes reflection on dharma in combat, the limits of righteous warfare, and the tragic consequences when battle turns merciless.
Sañjaya describes arrows that pass through Abhimanyu’s body and plunge into the earth. The comparison to Yama’s rod intensifies the sense of fatal force, indicating that Abhimanyu is being struck with death-dealing weapons amid a fierce engagement.