Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

भीष्मवधोपाय-प्रश्नः (Inquiry into the means to overcome Bhīṣma) | Chapter 103

शराश्ष निशिता: पीता निश्चरन्ति सम संयुगे | वनात्‌ फुल्लद्रुमाद्‌ राजन्‌ भ्रमराणामिव व्रजा:

śarāś ca niśitāḥ pītā niścaranti sama-saṃyuge | vanāt phulla-drumād rājan bhramarāṇām iva vrajāḥ ||

Wika ni Sañjaya: “Sa gitna ng labanang magkatimbang, ang matatalas at kumikislap na palaso ay patuloy na bumubulwak mula sa kaniyang busog. O Hari, umaagos ang mga ito na parang mga pulutong ng bubuyog na lumalabas mula sa gilid ng gubat na hitik sa namumulaklak na mga puno—larawang nagpapatingkad sa gilas ng mandirigma, at nagpapaalala na ang digmaan, kahit may sarili itong mabagsik na kaayusan, ay nagpapakawala ng puwersang di-mapipigil na gaya ng kalikasan.”

शराःarrows
शराः:
Karta
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Nominative, Plural
निशिताःsharpened, keen
निशिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिशित
FormMasculine, Nominative, Plural
पीताःyellow/golden (gleaming)
पीताः:
Karta
TypeAdjective
Rootपीत
FormMasculine, Nominative, Plural
निश्चरन्तिmove forth, issue out
निश्चरन्ति:
TypeVerb
Rootनिः-चर्
FormPresent, Third, Plural
समेin the level (ground)
समे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसम
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
वनात्from the forest
वनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Ablative, Singular
फुल्ल-द्रुमात्from a blossoming tree
फुल्ल-द्रुमात्:
Apadana
TypeNoun
Rootफुल्लद्रुम
FormMasculine, Ablative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
भ्रमराणाम्of bees
भ्रमराणाम्:
TypeNoun
Rootभ्रमर
FormMasculine, Genitive, Plural
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
व्रजाःgroups, swarms
व्रजाः:
Karta
TypeNoun
Rootव्रज
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'rājan')
A
arrows (śarāḥ)
B
battlefield/war (saṃyuga)
F
forest/woodland (vana)
B
blossoming trees (phulla-druma)
B
bees (bhramara)

Educational Q&A

The verse primarily offers poetic battlefield description rather than a direct moral injunction; implicitly, it shows how martial skill in a dharma-governed war can appear as natural and relentless as a swarm in spring—suggesting that once conflict is unleashed, its momentum becomes difficult to restrain and demands disciplined responsibility from warriors.

Sañjaya describes a warrior (contextually, the archer being praised) releasing a continuous stream of sharp, shining arrows in the midst of battle, comparing their outflow to swarms of bees emerging from a blossoming forest.