अश्वमेधावसानम् — Dakṣiṇā-vibhāga and Avabhṛtha
Completion of the Aśvamedha
उज्छं मूलं फलं शाकमुदपात्रं तपोधना: । दानं विभवतो दत्त्वा नरा: स्वर्यान्ति धार्मिका:,तपस्याके धनी धर्मात्मा पुरुष उज्छ (बीने हुए अन्न), फल, मूल, शाक और जलपात्रका ही अपनी शक्तिके अनुसार दान करके स्वर्गलोकमें चले जाते हैं
Vaiśampāyana uvāca | ucchaṁ mūlaṁ phalaṁ śākam udapātraṁ tapodhanāḥ | dānaṁ vibhavato dattvā narāḥ svaryānti dhārmikāḥ ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: “O ikaw na mayaman sa pag-aayuno at pagninilay! Ang mga taong matuwid ay nakaaabot sa langit sa pamamagitan ng pagbibigay-abuloy ayon sa kanilang kaya—kahit ang maihandog ay mga butil na pinulot na tira (uñcha), mga ugat, mga bunga, mga gulay, o isang sisidlang tubig.”
वैशम्पायन उवाच
Charity is judged by dharma and intention, and by giving in proportion to one’s capacity. Even the simplest offerings—gleaned grain, roots, fruits, vegetables, or water—can lead to heavenly merit when given righteously.
Vaiśampāyana addresses ascetic listeners and states a general dharmic principle: righteous people attain higher worlds through acts of giving, emphasizing modest gifts offered sincerely and within one’s means.