Shloka 473
Adhyāya 90: Babhruvāhana’s Reception and the Commencement of Yudhiṣṭhira’s Aśvamedha
दारेष्वधीनो धर्मश्न॒ पितृणामात्मनस्तथा | “वह उज्ज्वल कीर्तिसे भ्रष्ट हो जाता है और उसे उत्तम लोकोंकी प्राप्ति नहीं होती। धर्म
dāreṣv adhīno dharmaś ca pitṝṇām ātmanaḥ tathā |
Sinabi ni Nakula na ang dharma ng isang lalaki ay nakasalalay sa kanyang asawa: sa pamamagitan niya napapanatili ang paglilingkod at wastong pag-aasikaso sa loob ng tahanan, ang pagpapatuloy at pag-iingat ng angkan, at ang maayos na pagsunod sa dharma, kāma, at artha. Maging ang mga tungkulin sa mga ninuno, gayundin ang sariling katayuang matuwid, ay nakasandig sa suporta ng asawa; kung hindi igagalang ang pag-asaing ito, mahuhulog ang tao mula sa maningning na dangal at hindi makaaabot sa mas matataas na daigdig.
नकुल उवाच
Educational Q&A
Householder dharma is portrayed as inseparable from the wife’s role: family continuity, proper service within the home, and even obligations to ancestors are said to depend on her support; neglecting this leads to loss of reputation and spiritual merit.
Nakula is speaking in a didactic context, emphasizing the ethical and religious importance of the wife within household life and framing her as central to sustaining dharma and ancestral obligations.