शकुनेः पुत्रेण सह आश्वमेधाश्वविषयः संघर्षः — Arjuna’s restrained engagement with Śakuni’s son during the horse-escort
उपस्थितश्न॒ कालोडयमभितो वर्तते हय: । माघी च पौर्णमासीयं मास: शेषो वृकोदर,“वृकोदर! इधर यज्ञ आरम्भ करनेका समय भी निकट आ गया है। घोड़ा भी पास ही है। यह माघ-मासकी पूर्णिमा आ रही है, अब बीचमें केवल फाल्गुनका एक मास शेष है
vaiśampāyana uvāca | upasthitaḥ kālo 'yam abhito vartate hayaḥ | māghī ca paurṇamāsīyaṃ māsaḥ śeṣo vṛkodara ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: “O Vṛkodara, malapit na ang itinakdang panahon, at narito na rin sa paligid ang kabayong panghandog. Papalapit ang kabilugan ng buwan sa Māgha; isang buwan na lamang ang nalalabi.” Sa diwa ng salaysay, hinihikayat ng mga salitang ito ang maagap at disiplinadong pagkilos para sa Aśvamedha—isang ritwal na naglalayong ibalik ang kaayusan at pagiging lehitimo matapos ang digmaan, na nagbibigay-diin sa kahandaan, wastong pagsunod sa oras ng ritwal, at pananagutan sa dharma.
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights kāla (right timing) and preparedness: dharmic action—especially public, legitimizing rites like the Aśvamedha—should be undertaken with attentiveness to auspicious time, proper resources (the horse), and disciplined readiness.
Vaiśampāyana informs Vṛkodara (Bhīma) that the time for beginning the Aśvamedha is near: the sacrificial horse is close by, the Māgha full moon is approaching, and only one month remains before the intended commencement.