Shloka 1
प्राग्ज्योतिषे वज्रदत्त-धनंजय-समागमः
Vajradatta Confronts Dhanaṃjaya at Prāgjyotiṣa
इस प्रकार श्रीमह्याभारत आश्वमेधिकपर्वके अन्तर्गत अनुगीतापर्वरमें अ्जुनिके द्वारा अश्वका अनुसरणविषयक तिह्तत्तववाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ७३ ॥। अपने-आप बछ। आर: 2 चतु:सप्ततितमो< ध्याय: अर्जुनके द्वारा त्रिगर्तोंकी पराजय वैशम्पायन उवाच त्रिगर्तैरभवद् युद्ध कुतवैरै: किरीटिन: । महारथसमज्ञातैहतानां पुत्रनप्तृभि:
vaiśampāyana uvāca | trigartair abhavad yuddhaṃ kṛtavairair kirīṭinaḥ | mahāratha-samājñātaiḥ hatānāṃ putra-naptṛbhiḥ ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: O Hari, ang mga Trigarta—na ang mga mandirigma ay napatay sa digmaan sa Kurukṣetra—ay nagkimkim ng matatag na poot laban kay Arjuna, ang bayani na may diadema. Ang kanilang mga anak at apo, bantog bilang mga dakilang mandirigmang karwahe, ay nagmana ng alitang iyon; at nang pumasok si Arjuna sa lupain ng Trigarta, sumiklab ang isang mabangis na labanan sa pagitan niya at ng mga Trigarta. Ipinapakita ng siping ito kung paanong ang dalamhating hindi nalulutas at paghihiganti ay nagpapatuloy ng karahasan sa mga salinlahi, kahit tapos na ang isang dakilang digmaan.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how vengeance, when treated as a duty of lineage, keeps war alive even after a major conflict ends; ethical restraint and closure are implied as necessary to prevent inherited hatred from renewing violence.
After the Kurukṣetra war, the Trigartas—specifically the sons and grandsons of those killed—bear enmity toward Arjuna and engage him in a fierce battle when he comes to their region.