Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

उपहार-विधानम्, यक्षपूजा, रत्ननिध्युद्धारः

Offerings to Tryambaka; Yakṣa honors; Excavation of the Treasure

संस्तूयमाना: स्तुतिभि: सूतमागधवन्दिभि: । स्वेन सैन्येन संवीता यथादित्या: स्वरश्मिभि:,सूत, मागध और वन्दीजन अनेक प्रकारके प्रशंसासूचक वचनोंद्वारा उनके गुण गाते चलते थे। अपनी सेनासे घिरे हुए पाण्डव ऐसे जान पड़ते थे, मानो अपनी किरणमालाओंसे मण्डित सूर्य प्रकाशित हो रहे हों

saṁstūyamānāḥ stutibhiḥ sūtamāgadhavandibhiḥ | svena sainyena saṁvītā yathādityāḥ svaraśmibhiḥ ||

Wika ni Vaiśampāyana: Habang ang mga makata—mga sūta, māgadha, at vandin—ay sumasabay sa paglakad at umaawit ng kanilang papuri sa sari-saring pagpupugay, ang mga Pāṇḍava, na napalilibutan ng sarili nilang hukbo, ay nagmistulang mga araw na nagliliwanag at maringal, na wari’y pinalalamutian at pinalilibutan ng sarili nilang mga sinag.

संस्तूयमानाḥbeing praised
संस्तूयमानाḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootसंस्तूयमान (स्तु धातु, सं- उपसर्ग; वर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
स्तुतिभिḥwith praises/eulogies
स्तुतिभिḥ:
Karana
TypeNoun
Rootस्तुति
FormFeminine, Instrumental, Plural
सूतcharioteers/bards (sūtas)
सूत:
Karta
TypeNoun
Rootसूत
FormMasculine, Nominative, Plural
मागधMagadha bards (māgadhas)
मागध:
Karta
TypeNoun
Rootमागध
FormMasculine, Nominative, Plural
वन्दिभिḥby panegyrists/praisers
वन्दिभिḥ:
Karana
TypeNoun
Rootवन्दिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
स्वेनwith their own
स्वेन:
Karana
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular
सैन्येनby/with the army
सैन्येन:
Karana
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
संवीताḥsurrounded/encircled
संवीताḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootसंवीत (वे/वी धातु, सं- उपसर्ग; भूतकर्मणि कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
यथाas/just as
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
आदित्याḥthe suns/Ādityas
आदित्याḥ:
Karta
TypeNoun
Rootआदित्य
FormMasculine, Nominative, Plural
स्वरश्मिभिḥwith their own rays
स्वरश्मिभिḥ:
Karana
TypeNoun
Rootस्व-रश्मि
FormMasculine, Instrumental, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍavas
S
sūtas
M
māgadhas
V
vandins
A
army (sainya)
S
sun(s) / Āditya
R
rays (raśmi)

Educational Q&A

Legitimate sovereignty is not merely force but a visible harmony of public recognition (praise by authorized court bards) and protective order (being surrounded by one’s own disciplined army). The sun-and-rays simile conveys that true royal splendor naturally radiates from rightful standing and well-ordered support.

As the Pāṇḍavas proceed, professional panegyrists—sūtas, māgadhas, and vandins—sing their virtues. The brothers are shown moving with their forces around them, and the narrator likens their appearance to the sun shining, encircled by its own rays.