Mahabharata — Ashvamedhika Parva, Shloka 253
Kṛṣṇasya Dvārakā-praveśaḥ — Krishna’s Return to Dvārakā and the Raivataka Festival
विदश्यास्थेन वल्मीक॑ विवेशाथ स कुण्डले । बन्धन टूट जानेपर उस काले मृगछालेके पृथ्वीपर गिरते ही किसी सर्पकी दृष्टि उसपर पड़ी। वह ऐरावतके कुलमें उत्पन्न हुआ तक्षक था। उसने मृगछालाके भीतर रखे हुए उस मणिमय कुण्डलोंको देखा। फिर तो बड़ी शीघ्रता करके वह उन कुण्डलोंको दाँतोंमें दबाकर एक बाँबीमें घुस गया
vidasyāsthena valmīkaṁ viveśātha sa kuṇḍale |
Sinabi ni Vaiśampāyana: “Pagkaraan, taglay ang mga hikaw na may hiyas, mabilis siyang pumasok sa isang bunton ng langgam. Sa daloy ng salaysay, nang mahulog sa lupa ang maitim na balat ng usa matapos mapigtas ang tali, napansin ito ng ahas na si Takṣaka—mula sa angkan ni Airāvata—nakita ang mga hikaw na tila mga hiyas na nakatago sa loob ng balat; saka niya agad kinagat at ipit sa kanyang mga ngipin at naglaho sa loob ng bunton. Ipinakikita ng pangyayaring ito na ang kapabayaan at pagkakapit sa mahahalagang bagay ay nag-aanyaya ng kapahamakan mula sa mga mapagsamantala, at ang nakatagong kasakiman ay marunong sumunggab sa sandali ng kahinaan.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights an ethical warning: when one is careless or overly attached to valuables, opportunists exploit the moment. It also reflects the Mahābhārata’s recurring theme that desire (lobha) and concealment lead to loss and further conflict.
A serpent (identified in the broader context as Takṣaka) notices a deerskin that has fallen, sees jeweled earrings hidden within it, grabs the earrings, and quickly slips into an anthill to escape.