Shloka 15
Uttanka’s Viśvarūpa Request and the ‘Uttanka Clouds’ Boon (उत्तङ्क-विष्वरूप-दर्शनम्)
भूतग्रामस्य सर्वस्य सत्रष्टा संहार एव च। मैं ही विष्णु, मैं ही ब्रह्मा और मैं ही इन्द्र हूँ। सम्पूर्ण भूतोंकी उत्पत्ति और प्रलयका कारण भी मैं ही हूँ। समस्त प्राणिसमुदायकी सृष्टि और संहार भी मेरे ही द्वारा होते हैं ।।
bhūtagrāmasya sarvasya sraṣṭā saṃhāra eva ca | mayi hi viṣṇur mayi brahmā mayi cendro 'smi sarvadā | sampūrṇabhūtānām utpattipralayakāraṇaṃ cāham eva | samastaprāṇisamudāyasya sṛṣṭisaṃhārau mayāiva bhavataḥ || adharme vartamānānāṃ sarveṣām aham acyutaḥ | yugaparivartane yugaparivartane prajāhitārthaṃ bhinnābhir yonibhiḥ praviśya dharmamaryādāṃ pratiṣṭhāpayāmi ||
Ipinahayag ni Vāyu-deva: “Ako ang lumikha ng buong lipon ng mga nilalang, at ako rin ang kanilang pagkalusaw. Ako si Viṣṇu; ako si Brahmā; ako si Indra. Ang paglitaw at paglalaho ng lahat ng nilalang ay nagmumula sa akin lamang; ang paglikha at pagwasak ng buong sambayanan ng may buhay ay nagaganap sa pamamagitan ko. Para sa lahat ng nananatili sa adharma, ako ang Panginoong di-nalilihis sa wastong kaayusan, na nagpapataw ng parusa. Sa tuwing umiikot ang panahon at nagbabago ang yugto, para sa kapakanan ng mga nilalang, pumapasok ako sa iba’t ibang sinapupunan upang muling itatag ang hangganan at kapangyarihan ng dharma.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The passage asserts a single supreme divine agency behind creation and dissolution, identifying that power with major deities (Vishnu, Brahmā, Indra). Ethically, it teaches that the same Lord upholds dharma by correcting those established in adharma and, at yuga-transitions, taking embodiment to restore dharmic boundaries for the welfare of beings.
Vāyudeva speaks in a revelatory, doctrinal mode, proclaiming divine identity and cosmic function: he presents the Lord as the source and end of all beings, the enforcer of moral order, and the one who enters various births when ages change to re-establish dharma.