Uttanka’s Inquiry and Vāsudeva’s Adhyātma Exposition
Guṇa–Ritual–Immanence Teaching
अपि संधाय तान् वीरानुपावृत्तोडसि केशव । सम्बन्धिन: स्वदयितान् सतत वृष्णिपुड्रव
Vaiśampāyana uvāca: api sandhāya tān vīrān upāvṛtto 'si Keśava? sambandhinaḥ svadayitān satataṃ Vṛṣṇipuṅgava; Kauravāḥ Pāṇḍavāś ca tava sambandhinaḥ, tvāṃ ca sadā parama-priyāḥ.
Sinabi ni Vaiśampāyana: “Keśava, bumabalik ka ba lamang matapos mong mapagkasundo ang mga bayaning iyon? O pinakadakila sa mga Vṛṣṇi, ang mga Kaurava at ang mga Pāṇḍava ay mga kamag-anak mo, at sila’y lagi nang lubhang mahal sa iyo.”
वैशम्पायन उवाच
Even amid the aftermath of war, dharma favors restoring harmony where possible—especially among kin. The verse highlights Kṛṣṇa’s ethical burden as a relative to both sides and frames reconciliation as a higher duty than mere victory.
Vaiśampāyana addresses Kṛṣṇa (Keśava), asking whether he is returning only after arranging a settlement with the principal warriors. He emphasizes that both Kauravas and Pāṇḍavas are Kṛṣṇa’s relatives and always dear to him, underscoring the personal and political stakes of peace-making.