Adhyāya 51: Kṛṣṇa’s Leave-Taking and Departure for Dvārakā (द्वारकागमनानुमति)
कर्मणा जायते जन्तुर्मूर्तिमान्ू षोडशात्मक: । पुरुषं ग्रसते5विद्या तद् ग्राह्मममृताशिनाम्
karmaṇā jāyate jantur mūrtimān ṣoḍaśātmakaḥ | puruṣaṃ grasate 'vidyā tad grāhyam amṛtāśinām ||
Wika ni Vāyu: “Sa pamamagitan ng gawa (lalo na ng ritwal na inuudyukan ng pagnanasa), muling isinisilang ang nilalang, taglay ang isang nahahawakang katawan na binubuo ng labing-anim na sangkap. Patuloy na nilalamon ng kamangmangan ang tao; at ang gayong tao’y nagiging bagay na ‘masasakmal’—maging ng mga walang-kamatayang umiinom ng amṛta—na ang ibig sabihin: ang nakagapos sa gawa at kamangmangan ay napapasailalim sa mas mataas na kapangyarihan at hindi nakakamit ang tunay na kalayaan.”
वायुदेव उवाच
Desire-driven action leads to repeated embodiment; ignorance dominates the embodied person, making them subject to forces beyond their control. Freedom requires overcoming avidyā and transcending binding karma.
Vāyudeva delivers a doctrinal instruction: he explains how karma results in rebirth into a formed body (described as sixteenfold) and how ignorance keeps the person bound, even rendering them an object of higher beings’ enjoyment or control.