Adhyāya 48: Brahmopadeśa on Prāṇāyāma, Sāttvika Vṛtti, and the Sattva–Kṣetrajña Question
गुरुऱ्वाच इत्युक्तवन्तस्ते विप्रास्तदा लोकपितामहम् । पुन: संशयमापन्ना: पप्रच्छुर्मुनिसत्तमा:
gurur uvāca ity uktavantās te viprās tadā lokapitāmaham | punaḥ saṁśayam āpannāḥ papracchur munisattamāḥ ||
Wika ni Vāyu: “Nang masabi na ng Guro ang gayon, ang mga pantas na brāhmaṇa, na humaharap sa Lolo ng mga daigdig (Brahmā), ay muling nabalot ng pag-aalinlangan. Kaya noong sandaling iyon, ang mga pinakadakila sa mga asceta ay muling nagtanong sa kanya—upang luminaw, at upang ang kanilang pagkaunawa ay manahan sa matibay na paghiwatig, hindi sa pagdududa.”
वायुदेव उवाच
The verse highlights a dharmic method of learning: when doubt (saṁśaya) arises, even accomplished sages seek clarification from a higher authority rather than clinging to partial understanding. Ethical discernment is strengthened through humble questioning and careful inquiry.
After the teacher’s statement, the brāhmaṇa sages become uncertain again and approach Brahmā, the ‘Grandfather of the worlds,’ to ask further questions. The scene sets up a continuation of doctrinal explanation through dialogue.