Shloka 6
Brahmopadeśa: Adhipatitva-kathana, Dharma-lakṣaṇa, and Kṣetra–Kṣetrajña Viveka
Book 14, Chapter 43
Devanagari script
एते पर्वतराजानो गणानां मरुतस्तथा । सूर्यो ग्रहाणामधिपो नक्षत्राणां च चन्द्रमा:,हिमवान्, पारियात्र, सहा, विन्ध्य, त्रिकूट, श्वेत, नील, भास, कोष्ठवान् पर्वत, गुरुस्कन्ध, महेन्द्र और माल्यवान् पर्वत--ये सब पर्वत पर्वतोंके अधिपति हैं। गणोंके मरुद्गण, ग्रहोंके सूर्य और नक्षत्रोंके चन्द्रमा अधिपति हैं
Transliteration
ete parvatarājāno gaṇānāṁ marutastathā | sūryo grahāṇām adhipo nakṣatrāṇāṁ ca candramā ||
Translation
Wika ni Vāyu-deva: “Sila ang mga hari sa hanay ng mga bundok; at sa mga pangkat ng mga diyos (gaṇa), ang mga Marut ang pinuno. Sa mga graha (planeta), ang Araw ang naghahari; at sa mga bituin at konstelasyon, ang Buwan ang naghahari.”
Word by Word
एतेthese
एते:
Karta
TypeAdjective
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
पर्वतराजानःkings among mountains / mountain-lords
पर्वतराजानः:
Karta
TypeNoun
Rootपर्वतराज
FormMasculine, Nominative, Plural
गणानाम्of the hosts (gaṇas)
गणानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगण
FormMasculine, Genitive, Plural
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
Karta
TypeNoun
Rootमरुत्
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाand likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
Karta
TypeNoun
Rootसूर्य
FormMasculine, Nominative, Singular
ग्रहाणाम्of the planets
ग्रहाणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootग्रह
FormMasculine, Genitive, Plural
अधिपःlord / ruler
अधिपः:
Karta
TypeNoun
Rootअधिप
FormMasculine, Nominative, Singular
नक्षत्राणाम्of the stars/asterisms
नक्षत्राणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनक्षत्र
FormNeuter, Genitive, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
चन्द्रमाthe Moon
चन्द्रमा:
Karta
TypeNoun
Rootचन्द्रमस्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
Vāyu (Vāyu-deva)M
MarutsS
Sūrya (Sun)C
Candramā (Moon)G
Grahāḥ (planets)N
Nakṣatrāṇi (nakṣatras/asterisms)H
Himavān (Himalaya)P
PāriyātraS
SahyaV
VindhyaT
TrikūṭaŚ
ŚvetaN
NīlaB
BhāsaK
KoṣṭhavānG
GuruskandhaM
MahendraM
MālyavānVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes