Shloka 36
Brahmopadeśa: Adhipatitva-kathana, Dharma-lakṣaṇa, and Kṣetra–Kṣetrajña Viveka
Book 14, Chapter 43
एते द्रुमाणां राजानो लोके5स्मिन् नात्र संशय: । बरगद
ete drumāṇāṁ rājāno loke 'smin nātra saṁśayaḥ | aliṅdagrahaṇo nityaḥ kṣetrajño nirguṇātmakaḥ | tasmād aliṅgaḥ kṣetrajñaḥ kevalaṁ jñānalakṣaṇaḥ ||
Wika ni Vāyu-deva: “Ito ang mga naghaharing-ugat sa mga punò sa mundong ito—walang alinlangan. Ang walang-hanggang Nakaaalam ng Larangan (kṣetrajña), ang Sarili, ay hindi nahahagip ng anumang panlabas na tanda, sapagkat Siya’y lampas sa mga guṇa. Kaya ang Nakaaalam ng Larangan ay walang natatanging palatandaan; ang dalisay na kamalayan lamang ang kinikilalang Kanyang katangiang naglalarawan.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The Self (kṣetrajña) is eternal and nirguṇa—beyond material qualities—so it cannot be identified by external signs; its only true ‘mark’ is pure consciousness/knowledge (jñāna).
Vāyu-deva is instructing the listener by first asserting a worldly classification (the ‘kings’ among trees) and then pivoting to a higher teaching: the indwelling Self is not an object of sensory identification and is known only as consciousness itself.