Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Adhyāya 39 — त्रिगुणविवेकः (Discrimination of the Three Guṇas) and Avyakta-Doctrine

सत्त्वं वैकारिकी योनिरिन्द्रियाणां प्रकाशिका । न हि सत्त्वातू परो धर्म: कश्चिदन्यो विधीयते,सत्त्वगुण इन्द्रियोंकी उत्पत्तिका कारण है, उसे वैकारिक हेतु मानते हैं। वह इन्द्रियों और उनके विषयोंको प्रकाशित करनेवाला है। सत्त्वमुणसे बढ़कर दूसरा कोई धर्म नहीं बताया गया है

sattvaṁ vaikārikī yonir indriyāṇāṁ prakāśikā | na hi sattvāt paro dharmaḥ kaścid anyo vidhīyate ||

Wika ni Vāyu: “Ang sattva ang mapagbagong (vaikārika) pinagmumulan ng paglitaw ng mga pandama; ito ang nagliliwanag sa mga pandama at nagpapahayag ng kanilang mga bagay. Tunay nga, walang ibang dharma na itinatakda na higit pa sa sattva.”

सत्त्वम्sattva (the quality of goodness/clarity)
सत्त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootसत्त्व
FormNeuter, Nominative, Singular
वैकारिकीvaikārikī (transformative; pertaining to modification)
वैकारिकी:
Karta
TypeAdjective
Rootवैकारिक
FormFeminine, Nominative, Singular
योनिःsource, origin, cause
योनिः:
Karta
TypeNoun
Rootयोनि
FormFeminine, Nominative, Singular
इन्द्रियाणाम्of the senses
इन्द्रियाणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootइन्द्रिय
FormNeuter, Genitive, Plural
प्रकाशिकाilluminating, making manifest
प्रकाशिका:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रकाशिक
FormFeminine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सत्त्वात्than/from sattva
सत्त्वात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसत्त्व
FormNeuter, Ablative, Singular
indeed (emphatic particle)
:
TypeIndeclinable
Root
परःhigher, superior
परः:
Karta
TypeAdjective
Rootपर
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मःdharma, principle, property
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
कश्चित्any (someone/anything)
कश्चित्:
Karta
TypePronoun
Root
FormMasculine, Nominative, Singular
अन्यःother
अन्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Singular
विधीयतेis prescribed/ordained
विधीयते:
TypeVerb
Rootधा (वि + धा)
FormPresent, Passive, Third, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)
S
sattva-guṇa
I
indriyas (senses)