Shloka 3
अम्बरीषगाथा—गुणत्रयविभागः तथा लोभनिग्रहः
Ambarīṣa’s Gāthā: The Guṇas and the Restraint of Greed
एतान् निकृत्य धृतिमान् बाणसंघैरतन्द्रित: । जेतुं परानुत्सहते प्रशान्तात्मा जितेन्द्रिय:,शान्तचित्त, जितेन्द्रिय, आलस्यहीन और धैर्यवान् पुरुष शम-दम आदि बाण-समूहोंके द्वारा इन पूर्वोक्त गुणोंका उच्छेद करके दूसरोंको जीतनेका उत्साह करते हैं
etān nikṛtya dhṛtimān bāṇasaṅghair atandritaḥ | jetuṃ parān utsahate praśāntātmā jitendriyaḥ ||
Ang taong may panatag na isip, nagwagi sa mga pandama, walang katamaran, at matatag ang loob—ay walang pag-iimbot na pumuputol sa mga nabanggit na hilig sa pamamagitan ng mga ulang “palaso” ng pagpipigil-sa-sarili, gaya ng śama at dama; at saka pa lamang siya nagkakaroon ng sigasig na daigin ang iba.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Outer victory is ethically legitimate and sustainable only when grounded in inner victory: one must first destroy inner obstacles through self-restraint and vigilance (śama, dama, and allied virtues), becoming calm and sense-controlled.
A Brahmin speaker uses a martial metaphor: the disciplined person ‘shoots’ volleys of virtue like arrows to cut down the previously described inner faults; only after this inner cleansing does he strive to conquer external opponents.