Shloka 24

अध्वर्यु–यति संवादः

Adhvaryu–Yati Dialogue on Svabhāva, Ahiṃsā, and Mokṣa

Devanagari script

समस्य सर्वभूतेषु निर्ममस्य जितात्मन: । समन्तात्‌ परिमुक्तस्य न भयं विद्यते क्वचित्‌

Transliteration

samasya sarvabhūteṣu nirmamasya jitātmanaḥ | samantāt parimuktasya na bhayaṃ vidyate kvacit ||

Translation

Wika ng Brahmana: Para sa taong pantay ang loob sa lahat ng nilalang, malaya sa pag-aangkin, may pagpipigil-sa-sarili, at ganap na nakawala sa mga gapos sa lahat ng panig, hindi sumisibol ang takot—sa alinmang oras at sa alinmang lugar. Ang aral na etikal: ang takot ay pinananatili ng pagkapit at pag-aangking “ako”; kapag ito’y binitiwan sa pamamagitan ng panloob na pagkamay-ari sa sarili at pangkalahatang pagkakapantay-pantay ng loob, ang isip ay nagiging di-matitinag.

Word by Word

• समः: equanimous
• समः: Karta
• Type: Adjective
• Root: सम (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• सर्वभूतेषु: in/among all beings
• सर्वभूतेषु: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: सर्वभूत (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, Locative, Plural

• निर्ममस्य: of one without possessiveness
• निर्ममस्य: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: निर्मम (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• जितात्मनः: of the self-controlled (one who has conquered the self)
• जितात्मनः: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: जितात्मन् (प्रातिपदिक; कृदन्त-समास)
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• समन्तात्: on all sides, entirely
• समन्तात्: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: समन्तात् (अव्यय)

• परिमुक्तस्य: of one completely liberated
• परिमुक्तस्य: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: परिमुक्त (प्रातिपदिक; कृदन्त)
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• भयम्: fear
• भयम्: Karta
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• विद्यते: exists, is found
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु) / √विद् (सत्तायाम्) + लट्, आत्मनेपद
• Form: Present (Lat), Third, Singular, Atmanepada

• क्वचित्: anywhere, ever
• क्वचित्: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: क्वचित् (अव्यय)

Speaker

ब्राह्मण उवाच

Educational Q&A

What is the core teaching?

Fearlessness is the fruit of inner freedom: when a person becomes even-minded toward all beings, abandons possessiveness (‘mine-ness’), and masters the self, fear has no foothold anywhere.

What is happening in the narrative?

A Brahmin speaker delivers a reflective teaching on spiritual psychology: bondage arises from attachment and egoic ownership, while complete release and equanimity lead to a state where fear cannot occur.