Shloka 20
अध्वर्यु–यति संवादः
Adhvaryu–Yati Dialogue on Svabhāva, Ahiṃsā, and Mokṣa
शृणोष्याकाशजान् शब्दान् मनसा मन्यसे मतिम् । सर्वाण्येतानि भूतानि प्राणा इति च मन्यसे
śṛṇoṣy ākāśajān śabdān manasā manyase matim | sarvāṇy etāni bhūtāni prāṇā iti ca manyase ||
Wika ng Brahmana: “Naririnig mo ang mga tunog na sumisibol mula sa kalawakan; sa isip, ikaw ay nagbubulay at humuhubog ng mga pasya. At pinaniniwalaan mo rin na ang lahat ng nilalang na ito, sa katotohanan, ay ‘prāṇa’—ang hininga ng buhay.” Sa diwa ng talata, itinutulak nito ang isang usaping etikal: kahit ipinahahayag na ang buhay ay lumalaganap sa lahat ng nilalang, patuloy pa ring gumagana ang mga pandama at ang panloob na kakayahan ng pag-iisip—kaya dapat siyasatin kung paanong ang pagkalugod sa pandama at ang mga likhang-isip ng isipan ay umaayon sa paggalang sa buhay at sa disiplina ng pagpipigil.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a tension between metaphysical belief and lived conduct: one may affirm that all beings are pervaded by prāṇa (life), yet one still operates through sensory experience (hearing) and inner cognition (mental judgment). The implied teaching is to scrutinize attachment to sense-objects and mental constructions, and to align one’s claims about reverence for life with disciplined, ethical restraint.
A Brahmin speaker addresses an interlocutor in a didactic exchange, pointing out what the other person experiences and believes: hearing sounds arising from ākāśa, forming judgments with the mind, and maintaining the view that all beings are prāṇa. The line functions as part of a broader philosophical argument about the elements, the senses, and the proper understanding of life and conduct.