Shloka 8
Kāma–Mamatā–Upadeśa
Discourse on Desire, Possessiveness, and Ritual Duty
Devanagari script
बाह्यान्तराणां शत्रूणां स्वभाव॑ पश्य भारत | यज्ञ पश्यति तद् भूतं मुच्यते स महाभयात्,भारत! बाहरी और भीतरी शत्रुओंके स्वभावको देखिये-समझिये (ये मायामय होनेके कारण मभिथ्या हैं, ऐसा निश्चय कीजिये)। जो मायिक पदार्थोको ममत्वकी दृष्टिसे नहीं देखता, वह महान् भयसे छुटकारा पा जाता है
Transliteration
bāhyāntarāṇāṃ śatrūṇāṃ svabhāvaṃ paśya bhārata | yajñaḥ paśyati tad bhūtaṃ mucyate sa mahābhayāt ||
Translation
Wika ni Vāyu: “O Bhārata, pagmasdan at unawain ang tunay na likas ng mga kaaway—yaong nasa labas at yaong nasa loob. Ang nakakakita sa mga nilikhang bagay ayon sa kanilang tunay na anyo, na walang matang nag-aangkin na ‘akin,’ ay napapalaya mula sa dakilang pangamba.”
Word by Word
बाह्य-अन्तराणाम्of the outer and inner
बाह्य-अन्तराणाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootबाह्य + अन्तर
FormNeuter, Genitive, Plural
शत्रूणाम्of enemies
शत्रूणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Genitive, Plural
स्वभावम्nature, disposition
स्वभावम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वभाव
FormMasculine, Accusative, Singular
पश्यsee, observe
पश्य:
Karta
TypeVerb
Root√पश् (दृश्)
FormImperative, Second, Singular
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पश्यतिsees
पश्यति:
TypeVerb
Root√पश् (दृश्)
FormPresent, Third, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
भूतम्being; existent thing
भूतम्:
Karma
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Accusative, Singular
मुच्यतेis released, is freed
मुच्यते:
TypeVerb
Root√मुच्
FormPresent, Third, Singular, Passive
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
महाभयात्from great fear
महाभयात्:
Apadana
TypeNoun
Rootमहाभय
FormNeuter, Ablative, Singular
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
व
वायुदेव (Vāyu)भ
भारत (Bhārata)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes