Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

व्याधि-गुण-साम्योपदेशः | Discourse on Affliction, Guṇa-Equilibrium, and the Inner Battle

तेषां गुणानां साम्यं चेत्‌ तदाहु: स्वस्थलक्षणम्‌ । तेषामन्यतमोत्सेके विधानमुपदिश्यते

teṣāṃ guṇānāṃ sāmyaṃ cet tad āhuḥ svastha-lakṣaṇam | teṣām anyatamotseke vidhānam upadiśyate ||

Kapag ang mga katangiang iyon ay nasa timbang, iyon ang itinuturing na tanda ng isang isip na matino at malusog. Ngunit kung alinman sa mga ito ay sumobra, may itinakdang paraan na itinuturo upang pigilan at ituwid ito.

तेषाम्of those
तेषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
गुणानाम्of the qualities
गुणानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Genitive, Plural
साम्यम्equilibrium, equality
साम्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootसाम्य
FormNeuter, Nominative, Singular
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
आहुःthey say
आहुः:
TypeVerb
Rootअह्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
स्वस्थलक्षणम्a sign of well-being/health
स्वस्थलक्षणम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वस्थलक्षण
FormNeuter, Accusative, Singular
तेषाम्of those (qualities)
तेषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
अन्यतमोत्सेकेin the increase/excess of any one (of them)
अन्यतमोत्सेके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअन्यतमोत्सेक
FormMasculine, Locative, Singular
विधानम्prescription, procedure
विधानम्:
Karta
TypeNoun
Rootविधान
FormNeuter, Nominative, Singular
उपदिश्यतेis taught/prescribed
उपदिश्यते:
TypeVerb
Rootउप-√दिश्
FormPresent, Third, Singular, Passive (Karmani)

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva

Educational Q&A

Mental well-being is characterized by balance among the inner qualities (guṇas). When one quality becomes dominant or excessive, one should apply a deliberate corrective discipline to restore equilibrium.

Vāyudeva is giving didactic instruction, defining the sign of a healthy state (svastha-lakṣaṇa) as the evenness of qualities, and indicating that specific remedies are taught when any one quality rises excessively.