Shloka 20
धृतराष्ट्रस्य स्पर्शाभिलाषः — Dhṛtarāṣṭra’s Request for Touch and Permission for Tapas
Devanagari script
एवं त्वया कुरुश्रेष्ठ वर्तितव्यं प्रजाहितम् । उभयोर्लोकयोस्तात प्राप्तये नित्यमेव हि,तात! कुरुश्रेष्ठ) इस प्रकार तुम्हें इहलोक और परलोकमें सुख पानेके लिये सदा ही प्रजावर्गके हित-साधनमें संलग्न रहना चाहिये
Transliteration
evaṁ tvayā kuruśreṣṭha vartitavyaṁ prajāhitam | ubhayor lokayos tāta prāptaye nityam eva hi ||
Translation
Sinabi ni Dhṛtarāṣṭra: “O pinakamainam sa mga Kuru, mamuhay ka sa paraang naglilingkod sa kapakanan ng bayan. Sapagkat, mahal kong anak, sa palagiang pagtalima sa ikabubuti ng mga nasasakupan nakakamtan ang kaginhawahan sa dalawang daigdig—dito at sa kabilang-buhay.”
Word by Word
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypeNoun
Rootत्वद्
Formmasculine, instrumental, singular
कुरुश्रेष्ठO best of the Kurus
कुरुश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootकुरु-श्रेष्ठ
Formmasculine, vocative, singular
वर्तितव्यम्should be conducted / must be done
वर्तितव्यम्:
TypeVerb
Rootवृत्
Formतव्यत् (gerundive), neuter, nominative, singular, passive-necessitative
प्रजाहितम्beneficial to the subjects
प्रजाहितम्:
TypeAdjective
Rootप्रजा-हित
Formneuter, nominative, singular
उभयोःof both
उभयोः:
TypeAdjective
Rootउभ
Formmasculine/neuter, genitive, dual
लोकयोःof the two worlds
लोकयोः:
TypeNoun
Rootलोक
Formmasculine, genitive, dual
तातO dear one / O son
तात:
TypeNoun
Rootतात
Formmasculine, vocative, singular
प्राप्तयेfor the attainment
प्राप्तये:
Sampradana
TypeNoun
Rootप्राप्ति
Formfeminine, dative, singular
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
एवindeed, certainly
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
हिfor, indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
तातO dear one
तात:
TypeNoun
Rootतात
Formmasculine, vocative, singular
Speaker
धृतराष्ट उवाच
Characters & Entities
D
DhṛtarāṣṭraK
Kuruśreṣṭha (addressed person, ‘best of the Kurus’)P
prajā (the subjects/people)U
ubhau lokau (this world and the next)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes