Bhīmasya paruṣa-vākyaṃ
Bhīma’s Harsh Speech Heard by Dhṛtarāṣṭra and Gāndhārī
“इन्होंने रत्नमय पर्वतोंसे सुशोभित और प्रचुर दक्षिणासे सम्पन्न अनेक बड़े-बड़े यज्ञ किये हैं, पृथ्वीका राज्य भोगा है और प्रजाका भलीभाँति पालन किया है ।।
putrasaṁsthaṁ ca vipulaṁ rājyaṁ viproṣite tvayi | trayodaśa-samā bhuktaṁ datta ca vividhaṁ vasu ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: “Nagsagawa siya ng maraming dakilang yajña na hitik sa dakṣiṇā at pinalamutian ng mga bundok ng hiyas; pinamunuan niya ang daigdig at inalagaan nang wasto ang mga nasasakupan. Nang ikaw ay wala, ang malawak na kaharian ay nanatiling matatag sa iyong angkan; sa loob ng labintatlong taon ito’y maayos na pinamahalaan at tinamasa, at iba’t ibang uri ng yaman ay ipinamahagi rin bilang kaloob.”
वैशम्पायन उवाच
Legitimate sovereignty is not mere enjoyment; it is stewardship—maintaining continuity through heirs, administering the realm properly, and practicing generosity through rightful gifts.
Vaiśampāyana summarizes the condition of the kingdom during the addressee’s absence: the rule remained secure in the family line, the realm was governed for thirteen years, and various forms of wealth were distributed as gifts.