Shloka 38
धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु प्रीति-वृत्तान्तः | Dhṛtarāṣṭra’s Affectionate Disposition toward the Pāṇḍavas
उचितं नः कुले तात सर्वेषां भरतर्षभ । पुत्रेष्वैश्वर्यमाधाय वयसो<न्ते वनं नूप
ucitaṃ naḥ kule tāta sarveṣāṃ bharatarṣabha | putreṣv aiśvaryam ādhāya vayaso 'nte vanaṃ nūpa ||
Sinabi ni Dhṛtarāṣṭra: “Anak ko, o toro sa mga Bharata, ito ang nararapat na kaugalian sa aming angkan: ang lahat ng aming mga hari, matapos ipagkatiwala ang kapangyarihan sa kanilang mga anak, sa dulo ng buhay ay dapat tumungo sa gubat. Ang ganitong pagtalikod ay paggalang sa dharma—paglilipat ng pananagutan sa tamang panahon, pagpapaluwag ng pagkakapit sa kapangyarihan, at pagharap ng isip sa pag-aayuno at sa huling kapakanan.”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
A ruler should relinquish power at the proper time—entrusting the kingdom to the next generation—and turn toward forest-discipline/renunciation, embodying detachment and the life-stage ideal (vānaprastha) as a fulfillment of dharma.
Dhṛtarāṣṭra justifies the decision to withdraw to the forest by appealing to ancestral royal custom: kings of their line, after installing their sons in sovereignty, leave worldly rule in old age and adopt forest-life.