Shloka 11
Dhṛtarāṣṭra’s Śrāddha Request and Bhīma’s Objection (Āśramavāsika-parva, Adhyāya 17)
Devanagari script
तस्यास्तांतु स्थिति ज्ञात्वा व्यवसायं कुरुस्त्रिय: । निवत्तांश्व कुरुश्रेष्ठान् दृष्टवा प्ररुरुदुस्तदा
Translation
Nang malaman nila ang kalagayan ni Kuntī at ang matibay nitong pasiyang manirahan sa gubat, nakita ng mga kababaihan ng angkan ng Kuru ang mga Pāṇḍava—ang pinakamahuhusay sa Kuru—na nagbabalik na bigo at lupaypay; kaya noon din ay pumutok sa hagulgol ang kanilang pag-iyak.
Word by Word
तस्याःof her
तस्याः:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Genitive, Singular
ताम्that (state/condition)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
स्थितिम्condition, situation
स्थितिम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्थिति
FormFeminine, Accusative, Singular
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
TypeVerb
Rootज्ञा
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
व्यवसायम्resolve, firm determination
व्यवसायम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्यवसाय
FormMasculine, Accusative, Singular
कुरुस्त्रियःthe women of the Kurus
कुरुस्त्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरु-स्त्री
FormFeminine, Nominative, Plural
निवृत्तान्returned, turned back
निवृत्तान्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिवृत्त
FormMasculine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कुरुश्रेष्ठान्the best of the Kurus (the Pandavas)
कुरुश्रेष्ठान्:
Karma
TypeNoun
Rootकुरुश्रेष्ठ
FormMasculine, Accusative, Plural
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
प्ररुरुदुःthey wept bitterly
प्ररुरुदुः:
TypeVerb
Rootरुद्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes