Shloka 18
Adhyāya 16 — Daiva, Kṣatriya-dharma, and Public Reassurance to Dhṛtarāṣṭra
Devanagari script
नाहमात्मफलर्थ वै वासुदेवमचूचुदम् | विदुलाया: प्रलापैस्तै: पालनार्थ च तत् कृतम्
Translation
Hindi ko inudyukan si Vāsudeva (Kṛṣṇa) para sa sariling pakinabang. Ang pagsasalaysay ko ng mga pananalita ni Vidulā at ang pagpapadala ng mensahe sa inyo sa pamamagitan niya—lahat ng iyon ay ginawa lamang upang kayo’y mapangalagaan.
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअहम्
Formcommon, nominative, singular
आत्मफलार्थम्for (my) own benefit
आत्मफलार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मफलार्थ
Formmasculine, accusative, singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
वासुदेवम्Vāsudeva (Krishna)
वासुदेवम्:
Karma
TypeNoun
Rootवासुदेव
Formmasculine, accusative, singular
अचूचुदम्I urged / impelled
अचूचुदम्:
TypeVerb
Rootचुद्
Formperfect (liṭ), 1st, singular, parasmaipada
विदुलायाःof Vidulā
विदुलायाः:
Sambandha
TypeNoun
Rootविदुला
Formfeminine, genitive, singular
प्रलापैःwith utterances / words
प्रलापैः:
Karana
TypeNoun
Rootप्रलाप
Formmasculine, instrumental, plural
तैःby those
तैः:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, instrumental, plural
पालनार्थम्for protection
पालनार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootपालनार्थ
Formmasculine, accusative, singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तत्that (act/thing)
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formneuter, nominative, singular
कृतम्done
कृतम्:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त, neuter, nominative, singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes