Chatra–Upānah Dāna: Origin Narrative
Jamadagni–Reṇukā–Sūrya Saṃvāda
इन्द्र बोले--भगवन्! मैंने लोभवश कमलोंको नहीं लिया था। आपलोगोंके मुखसे धर्मकी बातें सुनना चाहता था
indra uvāca—bhagavan! mayā lobhavaśaḥ kamalāni na gṛhītāni. yuṣmākaṁ mukhāt dharmakathāḥ śrotum icchann eva etāni kamalāni apahṛtavān. ataḥ adya mayā yuṣmākaṁ mukhāt sa āṛṣaḥ sanātano dharmaḥ śrutaḥ yaḥ nityaḥ avikārī anāmayaḥ ca saṁsārasāgarāt pāraṁ netuṁ setuvat. anena dharmaśrutīnāṁ utkarṣaḥ siddhaḥ.
Sinabi ni Indra: “Kagalang-galang na ginoo, hindi ko kinuha ang mga lotus dahil sa kasakiman. Inagaw ko lamang ang mga ito sapagkat nais kong marinig ang mga aral ng dharma mula sa inyong sariling mga labi. At ngayong araw, tunay ngang narinig ko mula sa inyo ang sinaunang dharmang ipinahayag ng mga rishi—walang hanggan, di-nagbabago, walang karamdaman—na parang tulay na tumatawid sa dagat ng pag-iral sa sanlibutan. Kaya napatunayan ang kadakilaan at kataasan ng mga banal na turo tungkol sa dharma.”
अगस्त्य उवाच
The verse emphasizes that true dharma, taught by the sages, is timeless and transformative—like a bridge across saṁsāra—and that hearing dharma directly from the wise is itself a supreme good. It also highlights ethical scrutiny of intention: Indra claims his act was not greed-driven but aimed at gaining dharma-instruction.
Indra addresses the sage (Agastya), explaining why he took the lotuses. He confesses the act, denies greed as the motive, and states that the seizure was a means to prompt a dharma-discourse. He then affirms that he has now heard the ancient, rishi-taught dharma and praises its power to carry one beyond worldly existence.