Chatra–Upānah Dāna: Origin Narrative
Jamadagni–Reṇukā–Sūrya Saṃvāda
धुन्धुमार उवाच अकृतज्ञस्तु मित्राणां शूद्रायां च प्रजायतु । एक: सम्पन्नमश्चातु यस्ते हरति पुष्करम्
dhundhumāra uvāca | akṛtajñas tu mitrāṇāṁ śūdrāyāṁ ca prajāyatu | ekaḥ sampannam aśnātu yaḥ te harati puṣkaram ||
Wika ni Dhundhumāra: “Ang sinumang nagnakaw ng iyong lotus, nawa’y maging walang utang-na-loob sa kanyang mga kaibigan; nawa’y magkaanak siya sa isang babaeng mula sa uring Śūdra; at kahit siya’y masagana, nawa’y kumain siya ng masasarap na pagkain nang nag-iisa.”
धुन्धुमार उवाच
The verse frames theft and betrayal as moral failures that lead to painful consequences: ingratitude toward benefactors, socially censured conduct, and lonely self-indulgence even amid prosperity—suggesting that adharma isolates and degrades a person.
Dhundhumāra pronounces a curse upon the person who stole “your lotus,” specifying misfortunes and moral degradations as the thief’s karmic recompense.