Shloka 32
Puṣkara-Śapatha Itihāsa (Agastya–Indra Dispute at the Tīrthas) | पुष्कर-शपथ-आख्यानम्
Devanagari script
क्षेत्र हि दैवतमिदं ब्राह्मणान् समुपाश्रितम् । अमलो होष तपसा प्रीत: प्रीणाति देवता:
Translation
Tunay na ang katawang ito ay banal na dako ng mga diyos, na sumasandig sa mga brāhmaṇa. Ang katawan ng brāhmaṇa ay tahanan ng mga diyos; naroroon ang lahat ng diyos sa loob nito. Kapag ang brāhmaṇa ay nalinis sa pamamagitan ng pag-aayuno at pagninilay (tapas) at nasiyahan ang loob, napalulugod niya ang lahat ng mga diyos.
Word by Word
क्षेत्रम्field; abode
क्षेत्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootक्षेत्र
FormNeuter, Nominative, Singular
हिindeed; for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
दैवतम्divinity; deity (as a collective)
दैवतम्:
Karta
TypeNoun
Rootदैवत
FormNeuter, Nominative, Singular
इदम्this
इदम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
ब्राह्मणान्Brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Accusative, Plural
समुपाश्रितम्resorted to; dependent on; having taken refuge in
समुपाश्रितम्:
TypeVerb
Rootसम्-उप-आ-श्रि
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative, Singular
अमलःpure; stainless
अमलः:
Karta
TypeAdjective
Rootअमल
FormMasculine, Nominative, Singular
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
TypeVerb
Rootभू
FormAbsolutive (क्त्वा), Parasmaipada (usage-neutral here)
तपसाby austerity; through penance
तपसा:
Karana
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
प्रीतःpleased; satisfied
प्रीतः:
TypeVerb
Rootप्री
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular
प्रीणातिpleases; gratifies
प्रीणाति:
TypeVerb
Rootप्रीण्
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Singular
देवताःthe deities; gods
देवताः:
Karma
TypeNoun
Rootदेवता
FormFeminine, Accusative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes