अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता
Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality
भारत! वेदज्ञ पुरुष अपना प्रिय हो या अप्रिय--इसका विचार न करके उसे श्राद्धमें भोजन कराना चाहिये। जो दस लाख अपात्र ब्राह्मगको भोजन कराता है
bhīṣma uvāca | bhārata! vedajñaḥ puruṣaḥ svapriyo vā apriyo veti vicāram akṛtvā taṁ śrāddhe bhojayet | yo daśa-lakṣam apātra-brāhmaṇān bhojayati, tasya gṛhe teṣāṁ sarveṣāṁ badale eka eva sadā saṁtuṣṭaḥ vedajña-brāhmaṇaḥ bhojanādhikārī | arthāt lakṣaśo mūrkhānāṁ apekṣayā ekaṁ satpātra-brāhmaṇaṁ bhojayitum uttamam ||
Wika ni Bhishma: “O Bhārata, sa paghahanda ng pagkain sa śrāddha, pakainin ang isang taong may kaalaman sa Veda nang hindi tinitimbang kung siya’y personal na minamahal o kinaiinisan. Kahit pa may magpakain ng sampung lakhs na mga Brahmin na hindi karapat-dapat, kapalit nilang lahat ay sapat ang iisang Brahmin na may kaalaman sa Veda—laging payapa at tunay na karapat-dapat—siya lamang ang nararapat pakainin sa bahay na iyon. Sa madaling sabi, higit na mainam ang pakainin ang isang tunay na karapat-dapat na Brahmin kaysa pakainin ang di-mabilang na mangmang o di-angkop.”
भीष्म उवाच
In śrāddha and religious giving, the recipient’s worthiness and Vedic competence matter more than quantity. One truly qualified, content, Veda-knowing Brahmin is ethically and ritually superior to feeding vast numbers of unworthy recipients.
Bhishma, instructing Yudhiṣṭhira in the Anuśāsana Parva’s teachings on gifts and śrāddha, lays down a practical rule: do not choose a śrāddha recipient based on personal likes or dislikes; prioritize a satpātra—especially a Veda-knower—over many apātras.