Shloka 18
अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता
Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality
षष्टिं काण: शतं षण्ढ: श्रित्री यावत्प्रपश्यति । पंक््त्यां समुपविष्टायां तावद् दूषयते नृप
ṣaṣṭiṁ kāṇaḥ śataṁ ṣaṇḍhaḥ śvitri yāvat prapaśyati | paṅktyāṁ samupaviṣṭāyāṁ tāvad dūṣayate nṛpa rājān |
Wika ni Bhīṣma: “O hari, itinuturo na kapag ang mga tao’y magkakasabay na nakaupo sa hanay ng kainan, ang taong may isang mata ay sinasabing nakapapadungis sa animnapu; ang walang-lakas na lalaki, sa sandaang tao; at ang may puting ketong ay nakapapadungis sa lahat ng kaya niyang makita. Ang diwa nito’y ipakita ang pangangailangan ng mga pananggalang na pang-ritwal at panlipunan sa mga gawaing sama-sama, upang ang sinimulan bilang dalisay na pagsunod sa dharma ay hindi maituring na napinsala.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse conveys a dharma-śāstric notion that communal rites—especially shared dining—are considered vulnerable to ‘ritual taint’ from certain stigmatized conditions, emphasizing vigilance about purity rules in collective observances.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma is instructing the king on dharma and proper conduct; here he cites a traditional rule about how impurity is thought to spread within a seated dining line, using numerical measures to underline the seriousness of maintaining ritual order.