Pitṛ-śrāddha-haviḥ-phala-nirdeśa
Offerings for Ancestors and Their Stated Results
हन्यादवध्यान् वरदानपि चैव तपस्विन: । संकल्पाभिरुचि: काम: सनातनतमो5भवत्
han yād avadhyān varadān api caiva tapasvinaḥ | saṅkalpābhiruciḥ kāmaḥ sanātanatamo 'bhavat ||
Wika ni Bhīṣma: Maging yaong itinuturing na “hindi masusugatan”—mga ascetic na pinagkalooban ng mga boon at may kapangyarihang magbigay ng biyaya—ay maaaring mapabagsak ng pagnanasa (kāma). Ang pagnanasang iyon ay tinatawag ding “saṅkalpa” (matibay na pasya) at “abhiruci” (hilig o pagkiling); ito ang pinakamatanda at pinakamatibay na puwersang nananahan sa kalooban, na kayang manaig kahit sa mga nakamit na ang tagumpay sa espiritu. Kaya sa pagsunod sa dharma, dapat itong maunawaan at mapangasiwaan.
भीष्म उवाच
Desire (kāma) is portrayed as an extremely ancient and persistent force, operating through intention (saṅkalpa) and inclination (abhiruci). Because it can overwhelm even ascetics thought to be protected by boons and spiritual power, ethical life requires vigilant self-governance of desire.
Bhīṣma, in his instruction, emphasizes the formidable power of kāma by stating that it can ‘slay’ even those considered inviolable—boon-giving ascetics. The point is didactic: to warn that inner impulses can defeat external protections and spiritual attainments if not restrained.