Shloka 103
गोप्रदान-माहात्म्ये गोलोक-प्रश्नः
Gopradāna-Māhātmya: Inquiry into Goloka
प्रोवाच नीयतामेष सो5नन््य आनीयतामिति । वह आक्रमण करके उसी ब्राह्णको उठा लाया
provāca nīyatām eṣa so 'nanya ānīyatām iti | sa ākramaṇaṃ kṛtvā tam eva brāhmaṇam utthāpya ānayat, yasya viṣaye yamarājena pratiṣiddham āsīt | śaktimān yamarāja utthāya tena ānītena brāhmaṇena pūjāṃ cakāra, dūtaṃ ca uvāca—enaṃ tvaṃ naya, anyam iha ānaya |
Wika ni Bhishma: “Dalhin ang taong ito; ang isa pa ang inyong iharap bilang kapalit.” Sa utos na iyon, sumugod ang sugo at sapilitang sinunggaban at dinala ang mismong Brāhmaṇa na ipinagbawal ni Yama na kunin. Pagkaraan, tumindig ang makapangyarihang Yama, pinarangalan ang Brāhmaṇa na dinala, at sinabi sa kanyang tagapaglingkod: “Dalhin ninyo ang taong ito, at magdala ng iba rito.” Ipinakikita ng pangyayaring ito ang bigat ng kabanalan ng isang Brāhmaṇa at ang diwa na maging ang panginoon ng kamatayan ay nagtataguyod ng dharma—itinutuwid ang maling pagdakip at ibinabalik ang nararapat na kaayusan.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even supreme power (Yama’s authority over death) is bound by dharma: wrongful taking must be corrected, and a Brahmin—symbolizing learning, ritual purity, and moral order—deserves honor and protection. Justice includes the willingness to reverse an improper act and restore the proper person to be taken.
A messenger, acting forcefully, brings a Brahmin whom Yama had previously forbidden to be taken. Yama rises, honors the Brahmin, and orders the messenger to take him away and instead bring another person—indicating a correction of the earlier misdirected seizure and reaffirming dharmic procedure.