Shloka 57
दानफलप्रकरणम् — उपानहदानं, तिलदानं, भूमिदानं, गोदानं, अन्नदानं च
Gifts and Their Stated Results: Footwear, Sesame, Land, Cows, and Food
(ब्राह्माणार्थे गवार्थे वा राष्ट्रघातेडथ स्वामिन: । कुलस्त्रीणां परिभवे मृतास्ते भूमिदै: समा: ।।
bhīṣma uvāca |
brāhmaṇārthe gavārthe vā rāṣṭraghāte ’tha svāminaḥ |
kulastrīṇāṃ paribhave mṛtās te bhūmidaiḥ samāḥ ||
ye śūrā nihatā yuddhe svaryātā raṇagṛddhinaḥ |
sarve te vibudhaśreṣṭha nātikrāmanti bhūmidam ||
Sabi ni Bhīṣma: Yaong mga nag-aalay ng buhay sa digmaan upang ipagtanggol ang mga Brahmana, ipagtanggol ang mga baka, ipagsanggalang ang kaharian kapag nanganganib mapuksa, tumindig para sa kanilang panginoon, at pigilan ang paglapastangan sa mga mararangal na babae—sila’y kapantay sa gantimpala ng mga nagkakaloob ng lupa. O pinakadakila sa mga pantas, ang lahat ng bayaning yaon na napatay sa labanan, na ang diwa’y nakatuon sa digmaan, ay umaabot sa langit at hindi nagkukulang sa bunga ng kabutihang tinatamo ng nagbibigay ng lupa.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma equates self-sacrifice in a righteous protective war—defending Brahmins, cows, the kingdom, one’s rightful lord, and the honor of respectable women—with the high religious merit of land-donation. The verse frames such death as dharmic and heaven-leading, emphasizing protection as a supreme duty.
In Anushasana Parva, Bhishma is instructing Yudhishthira on dharma. Here he praises warriors who die while protecting key pillars of social and moral order, stating that their spiritual reward matches that of celebrated charitable acts like gifting land.