Shloka 38
दैव–पुरुषकार-प्रश्नः
Daiva–Puruṣakāra Inquiry: Fate and Human Effort
गोप्रदानेन मिथ्या च ब्राह्मणेभ्यो महामखे । पुरा नृगश्न राजर्षि: कूकलासत्वमागत:
gopradānena mithyā ca brāhmaṇebhyo mahāmakhe | purā nṛgaś ca rājarṣiḥ kūkalāsatvam āgataḥ ||
Wika ni Bhishma: Noong unang panahon, ang maharlikang pantas na si Nṛga ay tanyag na dakilang mapagkaloob. Ngunit minsan, sa isang dakilang handog, habang nagbibigay siya ng mga baka bilang dāna sa mga Brahmin, nagkamali siya—naibigay niyang muli ang iisang baka. Dahil dito, siya’y isinilang bilang butiki. Ipinakikita ng pangyayaring ito na kahit ang kilalang mapagbigay ay dapat maging lubhang maingat sa pagbibigay: ang pagkakamaling nakapipinsala o nakalalabag sa karapatan ng tumatanggap—gaya ng pagbibigay ng iisang baka nang dalawang ulit—ay maaaring magbunga ng mabigat na karma.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dāna must be accurate and non-injurious: even an unintended mistake in a sacred gift—especially one that wrongs a recipient—can produce serious karmic results. Good intention does not fully cancel the ethical duty of carefulness and fairness.
Bhīṣma cites an ancient example: the royal sage Nṛga, though famed for generosity, once made an error while donating cows to Brahmins during a great sacrifice (apparently giving the same cow twice). Because of that fault, he later fell into the condition of a lizard.