Shloka 20
Cyavana Explains His Tests; Kuśika Seeks Brāhmaṇya for His Line (च्यवन–कुशिक संवादः)
उनके ऐसा कहनेपर भृगुपुत्र च्यवन मन-ही-मन बड़े प्रसन्न हुए और कुशिकसे इस प्रकार बोले-- ।।
bhīṣma uvāca — na rājyaṃ kāmaye rājan na dhanaṃ na ca yoṣitaḥ | na ca gāṃ na ca vai deśān na yajñaḥ śrūyatām idam ||
Wika ni Bhīṣma: Nang masabi niya iyon, si Cyavana, anak ni Bhṛgu, ay labis na nalugod sa kalooban at nagsalita kay Kuśika: “O hari, hindi ko ninanais ang paghahari, ni kayamanan, ni mga babae. Hindi rin ako naghahangad ng mga baka, mga lupain, o maging ng mga handog na yajña. Dinggin mo ito mula sa akin.” Itinatanghal ng taludtod ang tindig-etika ng pantas: ang tunay na halaga ay wala sa kapangyarihang pampolitika o sa pagpapakitang-ritwal, kundi sa pagpipigil at sa mas mataas na layuning lampas sa pagkamkam.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The sage declares non-attachment: he rejects the usual goals offered to a king—power, wealth, sensual pleasure, property, and even ritual prestige—implying that dharma and higher spiritual aims stand above acquisition and display.
After Kuśika speaks, Cyavana is pleased and responds by refusing worldly rewards. He asks the king to listen, signaling that he will offer counsel or a teaching grounded in restraint rather than bargaining for benefits.